Focus therapie bij praktijk levenswerk 


Gecertificeerd focus therapeut leert jouw de taal van je lichaam te begrijpen

▶  Bij Praktijk Levenswerk vind je de gecertificeerde Focusing-therapeut – opgeleid volgens de methode van Eugene Gendlin  ◀

Wat is Focus therapie? 

Wat is Focustherapie?


Focustherapie – ook wel Focusing genoemd – is een zachte, krachtige therapievorm die je leert om contact te maken met de wijsheid van je lichaam. Ontwikkeld door filosoof en psycholoog Eugene Gendlin, is Focusing gebaseerd op een baanbrekende ontdekking: het lichaam 'weet' meer dan het verstand alleen kan bevatten.

Heb je weleens dat vage gevoel in je buik dat iets niet klopt, zonder dat je precies kunt zeggen wat?                                       Of die warmte in je borst wanneer iets écht goed voelt? Dat is je felt sense – een lichamelijke gewaarwording die de essentie bevat van een situatie, completer dan welke analyse ook. Focustherapie leert je om deze subtiele signalen te herkennen, te bevragen en te volgen.

Bij Praktijk Levenswerk in Musselkanaal integreren we Focusing met andere bewezen methoden zoals Gestalttherapie, lichaamswerk en systemisch werk. Deze combinatie zorgt ervoor dat je niet alleen inzicht krijgt, maar ook daadwerkelijke verandering ervaart – een felt shift die je in je hele lichaam voelt.



De 6 stappen van Focusing

Gendlin beschreef zes natuurlijke stappen die samen het Focusing-proces vormen. In de praktijk lopen ze vloeiend in elkaar over.

1️⃣ Ruimte maken (Clearing a space)

Je begint met het innerlijk 'inventariseren' van alles wat je op dit moment bezighoudt. Elk thema leg je als het ware op een afstandje naast je neer, zodat er binnenin rust en ruimte ontstaat. Dit alleen al geeft vaak een merkbaar gevoel van verlichting.


2️⃣ Een felt sense laten komen

Je kiest één thema en richt je aandacht zacht naar het midden van je lichaam – borst, buik, keel. Je wacht tot er een vage, lichamelijke gewaarwording ontstaat: de felt sense. Dit is geen emotie en geen gedachte, maar een subtiel lichamelijk 'weten' dat het geheel van de situatie bevat.


3️⃣ Een handvat vinden (Handle)

Je zoekt een woord, beeld of gebaar dat precies past bij de felt sense. Als het klopt, voel je een resonantie – een innerlijk 'ja'. Dit handvat helpt om de vage gewaarwording concreter en communiceerbaar te maken.


4️⃣ Resoneren

Je gaat heen en weer tussen het handvat en de felt sense om te controleren of het écht klopt. Soms verschuift het woord of beeld nog, tot je voelt dat het precies raak is. Deze resonantie verdiept het contact met je innerlijke ervaring.


5️⃣ Vragen stellen

Je stelt open, uitnodigende vragen aan de felt sense: 'Wat maakt dit zo zwaar?', 'Wat heeft dit nodig?'. Je wacht geduldig tot het antwoord van binnenuit komt – niet als een gedachte, maar als een verschuiving in de lichamelijke gewaarwording.


 6️⃣ Ontvangen & verwelkomen

Wat er ook naar boven komt, je ontvangt het met vriendelijkheid en openheid. Deze stap is cruciaal: door alles wat zich aandient te verwelkomen zonder oordeel, ontstaat er een 'felt shift' – een merkbare, vaak fysiek voelbare verandering die aangeeft dat er iets in beweging is gekomen.


De kernprincipes van Focusing

De filosofische en psychologische fundamenten die Focusing zo uniek en effectief maken

Kernprincipes van focussen

De Felt Sense – het lichaam als kompas

Het kernbegrip van Focusing is de 'felt sense': een subtiele, lichamelijke gewaarwording die meer bevat dan woorden kunnen uitdrukken. Het is dat vage gevoel in je maag als iets 'niet klopt', of de warmte in je borst wanneer iets 'precies goed' is. De felt sense draagt de wijsheid van je hele ervaring – lichaam, emotie en betekenis verweven tot één geheel. Eugene Gendlin ontdekte dat mensen die van nature contact maken met deze laag, meer baat hebben bij therapie.

Experiencing – de stroom van ervaren

Gendlin beschreef het menselijk ervaren als een continue stroom – een 'experiencing' dat altijd rijker is dan wat we ervan kunnen zeggen. Focusing helpt je om dichter bij deze stroom te komen. Wanneer je leert om je aandacht naar binnen te richten en de felt sense te volgen, krijg je toegang tot een diepere laag van weten die voorbij het rationele denken gaat. Dit is geen mystiek: het is een vaardigheid die iedereen kan leren.

Carrying forward – het vooruitdragen

Wanneer je de felt sense aandacht geeft en de juiste woorden of beelden vindt, gebeurt er iets bijzonders: een 'felt shift'. De situatie is nog hetzelfde, maar je verhouding ertoe is veranderd. Dit 'carrying forward' is het natuurlijke proces van groei dat soms vastloopt. Focusing helpt om dit proces weer op gang te brengen, zodat vastgelopen situaties weer in beweging komen.

Innerlijke relatie – vriendelijk luisteren

Ann Weiser Cornell ontwikkelde de 'Inner Relationship Focusing'-benadering, waarbij je leert om een vriendelijke, nieuwsgierige relatie aan te gaan met alles wat je in jezelf aantreft. In plaats van innerlijke ervaringen te bestrijden of weg te drukken, leer je om te zeggen: 'Ik merk dat er iets in mij is dat zich zorgen maakt.' Deze subtiele verschuiving in taal creëert ruimte, mededogen en de mogelijkheid tot verandering.


Focusing-technieken in de praktijk

Verschillende benaderingen binnen Focusing, afgestemd op jouw behoeften en situatie

▶️ Klassiek Focusing (Gendlin)

De oorspronkelijke zes-stappen methode ontwikkeld door Eugene Gendlin. Je doorloopt systematisch de stappen van ruimte maken tot ontvangen, waarbij je leert om de felt sense te herkennen en te bevragen




▶️ Inner Relationship Focusing 

Ontwikkeld door Ann Weiser Cornell. Hierbij leer je om vanuit een 'ik' positie een relatie aan te gaan met innerlijke delen. In plaats van te zeggen 'ik ben bang', zeg je 'er is iets in mij dat bang is'. Dit creëert afstand en compassie.


▶️ Focusing in combinatie met droomwerk

Een door Gendlin ontwikkelde methode om nieuwe concepten en theorieën te vormen vanuit de felt sense. Bijzonder waardevol voor het onder woorden brengen van complexe ervaringen die nog geen taal hebben.


▶️ Bio-spiritueel Focusing

Ontwikkeld door Peter Campbell en Edwin McMahon. Deze variant verbindt Focusing met spirituele groei en benadrukt het belang van een 'grotere Story' die zich ontvouwt in het lichaam. Geschikt voor zingevingsvragen.


▶️ Lichaamsgerichte Focusing

Hierbij wordt extra aandacht besteed aan subtiele lichamelijke gewaarwordingen, ademhaling en lichaamshouding als toegangspoort tot de felt sense. Ideaal voor mensen die moeite hebben met 'in het hoofd blijven zitten'. 


▶️ Focusing in combinatie met droomwerk

Dromen worden niet geïnterpreteerd maar 'gefocust': je roept het droombeeld op en voelt welke felt sense erbij hoort. Dit opent verrassende inzichten die puur cognitieve droomanalyse niet kan bieden.



Waarom Focustherapie?

Psychotherapeut en psycholoog, relatietherapie in Emmen, Musselkanaal, Stadskanaal

Innerlijk kompas         versterken

Leer je eigen lichaamssignalen te vertrouwen als betrouwbare gids bij keuzes, relaties en levensrichting.

Psychotherapeut en psycholoog, relatietherapie in Emmen, Musselkanaal, Stadskanaal

Emotionele                   verwerking

Verwerk vastgelopen emoties en ervaringen op een zachte, niet-overweldigende manier via lichamelijk gewaarworden.

Psychotherapeut en psycholoog, relatietherapie in Emmen, Musselkanaal, Stadskanaal

Stressreductie &         veerkracht

Ontwikkel een innerlijke rust die blijft, ook in uitdagende situaties. Leer sneller te herstellen van spanning.

Psychotherapeut en psycholoog, relatietherapie in Emmen, Musselkanaal, Stadskanaal

Zelfkennis &                 persoonlijke groei

Ontdek verborgen patronen, behoeften en verlangens die onder de oppervlakte leven en je leven onbewust sturen.

Waarvoor kan Focustherapie helpen?   

Focusing is effectief bewezen bij een breed scala aan klachten en levensvragen.

  • Stress en spanning
  • Depressieve klachten
  • Emotionele blokkades
  • Psychosomatische klachten
  • Zingevingsvragen

  • Burn-out en overspannenheid
  • Keuzestress en besluiteloosheid
  • Onverwerkt trauma
  • Laag zelfbeeld
  • Relatieproblematiek

  • Angst en paniek
  • Perfectionisme
  • Rouw en verlies
  • Onrust en piekeren
  • Slaapproblemen

Jouw lichaam spreekt – leer je het verstaan?

Stel je voor dat je bij elke belangrijke keuze kunt vertrouwen op een innerlijk kompas dat betrouwbaarder is dan eindeloos piekeren. Dat je vastgelopen emoties kunt laten bewegen zonder ze te hoeven overanalyseren. Dat je lichaam je de weg wijst naar wat je écht nodig hebt.


Dat is wat Focusing je biedt.


Bij Praktijk Levenswerk begeleiden we je stap voor stap in het leren van deze levensveranderende vaardigheid. Geen ingewikkelde theorie, geen eindeloos praten – maar direct ervaren. Al na de eerste sessie merk je het verschil.


Oorsprong & wetenschappelijke achtergrond


Van baanbrekend onderzoek aan de Universiteit van Chicago tot een wereldwijde beweging

Oorsprong & wetenschappelijke achtergrond

Eugene Gendlin & de oorsprong

Focustherapie (Focusing) is ontwikkeld door filosoof en psycholoog Eugene Gendlin (1926–2017) aan de Universiteit van Chicago. In de jaren '60 deed Gendlin baanbrekend onderzoek naar de vraag: waarom heeft therapie bij sommige mensen wél effect en bij anderen niet? Zijn ontdekking was verrassend: het verschil lag niet in de therapeut of de therapievorm, maar in wat de cliënt deed – namelijk contact maken met een vage, lichamelijke gewaarwording.

Het Experiencing-onderzoek

Samen met Carl Rogers analyseerde Gendlin duizenden therapiesessies. Hij ontwikkelde de Experiencing Scale om te meten in welke mate cliënten contact maakten met hun innerlijke ervaring. Cliënten die hoog scoorden – die pauzes namen, naar binnen keken en woorden zochten voor vage gevoelens – hadden significant betere therapieresultaten, ongeacht de gebruikte therapievorm. Dit onderzoek legde de wetenschappelijke basis voor Focusing.

Filosofische wortels

Gendlin was niet alleen psycholoog maar ook filosoof. Zijn 'Philosophy of the Implicit' bouwt voort op de fenomenologie van Husserl en Merleau-Ponty en het existentialisme van Heidegger. Centraal staat het idee dat lichamelijk ervaren altijd rijker en complexer is dan welke conceptualisatie of theorie ook. Het lichaam 'denkt' op een manier die voorbij woorden en logica gaat – en juist dáár liggen de sleutels tot verandering.

Van therapie naar levenskunst

Gendlin wilde Focusing niet beperken tot de therapiekamer. In 1978 publiceerde hij het boek 'Focusing', waarin hij de methode toegankelijk maakte voor iedereen. Sindsdien wordt Focusing wereldwijd toegepast – niet alleen in therapie, maar ook in coaching, onderwijs, creatief werk, organisaties en spirituele groei. Het Focusing Institute in New York coördineert een internationaal netwerk van beoefenaars en trainers.

Wetenschappelijke erkenning

Focusing is onderbouwd door meer dan 40 jaar onderzoek. Studies tonen aan dat Focusing effectief is bij stress, angst, depressie, psychosomatische klachten en persoonlijke groei. Recente neurowetenschappelijke studies bevestigen dat interoceptie – het waarnemen van interne lichaamssignalen – een sleutelrol speelt bij emotieregulatie, precies zoals Gendlin al in de jaren '60 betoogde.

Ervaringen met Focustherapie

Lees hoe anderen de kracht van innerlijk luisteren hebben ontdekt

Meer vertrouwen op je eigen intuïtie
"Ik had altijd het gevoel dat ik de antwoorden buiten mezelf zocht – bij vrienden, boeken, experts. Focustherapie heeft me laten ontdekken dat mijn lichaam al wist wat ik nodig had. Die ontdekking was overweldigend en bevrijdend tegelijk."


Annemarie  "meer vertrouwen in eigen intuitie"  

Doorbraak bij chronische keuzestress!
"Na jaren van piekeren en rationaliseren was het een openbaring om te merken dat er een andere manier van weten bestaat. De felt sense is nu mijn kompas. Ik neem betere beslissingen en voel me rustiger dan ooit."


Wouter : "Doorbraak bij keuzestress"  
Herstel na burn-out. 


"Mijn burn-out had me volledig afgesneden van mijn gevoel. Door Focusing leerde ik stap voor stap weer contact te maken met wat mijn lichaam me vertelde. Het was alsof er langzaam een deur openging naar een kamer die ik was vergeten."


Lisette: "Herstel na vermoeidheid " 
Vermindering van psychosomatische klachten
"Ik had psychosomatische klachten waar geen arts iets mee kon. Via Focusing ontdekte ik de emotionele lading achter mijn lichamelijke klachten. Sindsdien zijn mijn klachten voor 80% verdwenen. Het voelt als een wonder, maar het is gewoon luisteren naar je lichaam."


Erik; "Geen pijn meer in de lies". 

Neem vandaag nog contact op en ontdek hoe Focustherapie jou kan helpen bij het vinden van antwoorden die je verstand alleen niet kan geven. 

Binnen 14 dagen jouw eerste afspraak

Velen zijn jou voorgegaan.

Al na één sessie merk je het verschil.

therapie en relatietherapie

Klaar om naar je lichaam te leren luisteren?

Neem vandaag nog contact op en ontdek hoe Focustherapie jou kan helpen bij het vinden van antwoorden die je verstand alleen niet kan geven.         


Al na één sessie merk je het verschil.

Plan jouw eerste sessie 

Binnen 14 dagen jouw eerste afspraak